نظام های میراثی کشاورزی مهم جهانی در ایران

 نظام های میراثی کشاورزی مهم جهانی در ایران

اولین تلاش برای تهیه پروپوزال‌ها به منظور ثبت در نظام جیاس در جمهوری اسلامی ایران در سال 2009 انجام شد. در این سال طبق توافقنامه‌ای که وزارت جهاد کشاورزی با دفتر نمایندگی فائو در جمهوری اسلامی ایران منعقد نمود، مقرر شد که چهار پروپوزال برای سیستم‌دامپروری عشایر، انجیر استهبانات، قنات کاشان و پسته دامغان تهیه شود. پس از سفر وزیر جهادکشاورزی به رم در فوریه 2014 (زمستان 1392) و دیدار ایشان با مدیرکل محترم فائو، موسسه پژوهش های برنامه‌ریزی، اقتصادکشاورزی وتوسعه روستایی مکلف شد تا در اسرع وقت پروپوزال کشاورزی مبتنی بر قنات در کاشان را برای ثبت در جیاس تهیه نماید.

موسسه با همکاری دفتر اموربین‌الملل و سازمان‌های تخصصی، معاونت‌های تخصصی مربوطه، محققین برجسته در حوزه قنات و مسئولین و کشاورزان و ذینفعان سخت کوش محلی، در یک دوره فشرده دو ماهه، پروپوزال « سیستم کشاورزی مبتنی برقنات در کاشان» را تهیه و نمایندگان جمهوری اسلامی ایران با حضور در همایش جیاس در ماه آوریل سال2014 (اردیبهشت ماه 1393) ضمن دفاع از پروپوزال ارائه شده، موفق به ثبت نظام فوق در جیاس شدند. در آذرماه 1393 مراسم رسمی تحویل لوح ثبت اولین نظام ایران در جیاس با حضور کلیه مسئولین و نمایندگان جامعه محلی در تهران برگزارشد.

برای شناسایی نظام‌های میراثی کشاورزی در ایران، از مهرماه 1393 یک طرح پژوهشی در قالب سه پروژه در موسسه تعریف شد در این طرح پژوهشی ایران به سه منطقه شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم بندی شد.

معیارهایی که برای شناسایی نظام‌های دارای پتانسیل درنظر گرفته شدند به شرح زیر بود:

           · اهمیت محصولات کشاورزی ، سطح زیرکشت ، تعداد خانواده های بهره بردار

           · فولکلور کشاورزی

           · تنوع محصولات کشاورزی و صادرات

           · کشاورزی و جشنواره‌های روستایی

           · جغرافیای تاریخی کشاورزی

           · چشم‌اندازهای طبیعی و گردشگری روستایی و طبیعی

           · صنایع فرآوری و وابسته به کشاورزی

           · وجود ایستگاه تحقیقاتی

نتایج این طرح پژوهشی که با مطالعه و مصاحبه با کارشناسان و خبرگان جوامع محلی انجام شد نشان داد که با توجه به معیارهای فوق و سایر معیارهای جیاس، 33 نظام شامل 12 نظام در منطقه شمالی، 11 نظام در منطقه مرکزی و 10 نظام در منطقه جنوبی قابلیت انجام مطالعه و تهیه پروپوزال و ثبت در نظام جیاس را دارا می‌باشند. بدیهی است که موضوعات مختلفی در کشور وجود دارند که به کمک جوامع محلی قابل شناسایی ومعرفی می باشند. از ابتدای سال 1394 با توجه به نتایج مطالعه پیش‌گفته، تهیه چهار پروپوزال نظام های انگور دره جوزان ملایر ، انار نی‌ریز، آلوی خرو نیشابور و گل محمدی برزک کاشان، همراه با به روز رسانی دو پروپوزال انجیر استهبانات، و زعفران مبتنی بر قنات گناباد نیز در دستور کار موسسه قرار گرفت. همچنین نظر به آگاهی سازی عمومی یک پروپوزال درخصوص نظام کشاورزی باغ‌های سنتی قزوین نیز توسط دانشگاه‌بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین و یک تشکل غیر دولتی تهیه شد.

 
 
 

تشکیل کمیته ملی جیاس: در آذرماه 1394 با ابلاغ وزیر محترم وقت جهاد کشاورزی، دستور تشکیل کمیته ملی جیاس ایران(NIAHS) به جناب آقای دکتر بخشنده معاون محترم برنامه‌ریزی و اقتصادی وقت وزارت جهادکشاورزی داده شد و به دنبال آن موسسه به عنوان دبیرخانه کمیته ملی مشخص شد. با توجه به دستور وزیر محترم جهادکشاورزی مبنی بر عضویت سایر دستگاه‌ها در کمیته ملی جیاس، موسسه به عنوان دبیرخانه پس از مکاتبات با کلیه دستگاه‌های درون و برون وزارت جهادکشاورزی اولین جلسه کمیته ملی جیاس را در خردادماه 1395 تشکیل داد.

 
 
 

ساختار نظام ملی کشاورزی میراثی با اهمیت جهانی در ایران در سه سطح محلی، استانی و ملی طراحی شده است که دو بخش پژوهش و بازار و تجارت نیز این سه سطح را حمایت می­ کنند.

 
 
 

باتلاش های موسسه پژوهشهای برنامه­ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تاکنون (آذرماه 1402) شش سایت به ثبت جهانی رسیده است. ایران در سال 1402 با 6 نظام ثبت شده، بعد از کشورهای چین، ژاپن و کره مقام چهارم را در دنیا کسب کرده است.

نظام های میراثی کشاورزی مهم جهانی در ایران

ردیف

عنوان سایت

سال تصویب (میلادی)

1

باغات سنتی باستانی قزوین

2023

2

نظام سنتی کشت گردوی تویسرکان

2023

3

نظام میراثی باغات انجیر استهبان

 2023

4

تولید انگور و فراورده های آن در دره جوزان

 2018

5

نظام تولید زعفران مبتنی بر قنات در گناباد

 2018

6

نظام کشاورزی مبتنی بر قنات در کاشان

 2014

 

تاریخ به روز رسانی:
1402/10/10
تعداد بازدید:
724
ثبت نام دریافت تازه های نشر
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
 

کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی می باشد
Powered by DorsaPortal